Mala grafika

Mala grafika

23. decembar 2022. - 15. januar 2023.

 


Foto grafika

Foto grafika

28. novembar 2022.

U ponedeljak, 28. novembra u 19h otvorena je izložba "Foto/grafika: uloga fotografije u grafici i grafičkom dizajnu 70-ih u Sloveniji i Srbiji" koja tematizuje istorijske fenomene tipične za ovaj segment likovnih i primenjenih umetnosti.

Krajem 60-ih godina prošlog veka u slovenačkoj grafici i grafičkom dizajnu uz ustaljene likovne elemente počeli su se javljati inserti fotografskog karaktera. Korišćenje delića ili celih fotografija ubrzo postaje popularna izražajna tehnika, koja se može pratiti kroz cele 70-te i kasnije. Grupna izložba Foto/grafika nastoji rasvetliti fenomen fotografske slike i fotografskog mišljenja u grafici i grafičkom dizajnu.

Na izložbi u Galeriji Grafičkog kolektiva se, uz likovne radove odabranih autora, otkrivaju opisani okviri i mnoge druge nijanse fenomena fotografije u grafici. Predstavljaju se radovi umetnika koji su iskoristili tehničke mogućnosti sitoštampe i xeroxa, kao i stvaraoci koji su vrhunske likovne rezultate postigli klasičnim grafičkim postupcima. Izložba nastoji da premosti često umetno postavljenu granicu između umetničke grafike i grafičkog dizajna, kao i granicu između "mainstream" umetnosti i alternativne produkcije.

Skoro četiri decenije nas dele od prvih dvadesetak godina kolaboracije fotografije sa grafikom, aktuelnosti tog vremena, a danas uobičajenog dela umetničke prakse u digitalnim verzijama. Svakako, logiku stvaralačkih sistema i promenu diskursa ispoljenu i radikalnim oblicima nove figuracije, pop-arta i novog/hiper realizma, podsticala je fotografija, sve upadljivija u dijalogu sa likovnom umetnošću tog doba.

Izložba Foto/grafika je premijerno prikazana u Međunarodnom grafičkom likovnom centru (MGLC) u Ljubljani od aprila do juna 2022. godine. U saradnji sa Galerijom Grafički kolektiv izložba se u novembru i decembru 2022, u delimično izmenjenom obliku, prikazuje u Beogradu.

Izložbu prati opsežna monografija. Autori iz Slovenije, Hrvatske i Srbije u tekstovima se bave fenomenom fotografije u grafici i grafičkom dizajnu u širem regionalnom kontekstu bivše Jugoslavije. Monografija je sa autorskim tekstovima, intervjuima sa umetnicima i reprodukcijama.

Produkcija: Međunarodni grafički likovni centar (MGLC), Ljubljana

Kustosi izložbe: Gregor Dražil, Lucija Šutej i Ljiljana Ćinkul

 

Katalog možete preuzeti ovde


O medijima i tehnologiji

O medijima i tehnologiji

24. novembar 2022.

Atmosfera sa skupa "O medijima i tehnologiji" u organizaciji Fondacije za otvoreno društvo.

U panel diskusijama su učestvovali: Vesna Čarknajev, PC Press, Petar Gredelj, Benchmark, Damir Jelisavčić, Prosvetni Pregled, prof. dr Divna Vuksanović, Fakultet dramskih umetnosti, Univerzitet umetnosti; prof. dr Tatjana Ćitić, RTS, Aleksandar Ašković, YouTube ekspert, Jasmina Koprivica, Euronews Srbija, prof. dr Dalibor Petrović, sociolog.

Skup je moderirala dr Tamara Vučenović, urednica, Radio Beograd 2.


Playing Narratives x A MAZE

Playing Narratives x A MAZE

16. novembar - 25. novembar 2022.

U okviru ovogodišnjeg programa Playing Narratives, koji zajednički organizuju Goethe-Institut, Francuski institut u Srbiji i SGA, predstavlja se jedinstvena izložba festivala A MAZE. iz Berlina, sa desetak video igara autora iz celog sveta, koje igrači najčešće mogu isprobati u galerijskim prostorima ili na festivalima - takozvane “arthouse games”.

A MAZE. / Berlin je međunarodni festival koji se fokusira na umetničke igre, kulturu igara i “razigranih” (playfull) medija a izložba je jedinstvena prilika za mlade kreatore igara i najširu publiku da upoznaju jednu novu dimenziju video igara, koja nije okrenuta komercijalnom uspehu već istraživanju granica kreativnosti i samog medija.

Među umetnicima koji su izložili svoje interaktivne radove u Beogradu su Goblin Rage, Fantasia Malware, Arte Interactif (Florian Veltman & Baptiste Portefaix), Albert Birney & Gabriel Koenig, The Bone Borthers, Faezeh Khomeyrani, Robin Baumgarten, Flat Head Studio, Tatiana Vilela Dos Santos and Flan Falacci, koji dolaze iz Francuske, Nemačke, Danske, SAD, Holandije, Švedske, i Južne Afrike. Kustos izložbe je Thorsten S. Wiedemann.

U okviru ovog događaja upriličeno je i nekoliko pratećih događaja, uz gostovanje autora i kustosa.

Kao i prethodne godine, program je podržao Francusko-nemački kulturni fond, koji je osnovan 2003. godine povodom 40. godišnjice Jelisejskog sporazuma. Generalni pokrovitelj je Unreal Engine (odnosno kompanije Epic Games i 3Lateral), dok je istaknuti sponzor kompanija Ubisoft Belgrade. U realizaciju se ove godine uključila i niška kompanija Webelinx Games kao sponzor, dok će dodatnu podršku u realizaciji pružiti i Francuski i Goethe instituti iz celog regiona. Samu izložbu podržao je i superklaster Creative Tech Serbia, uz podršku USAID Srbija i ICT Hub Beograd (kroz projekat Srbija Inovira).

 

Brošuru možete preuzeti ovde


Marija Sibinović - Refleksije grada II

Marija Sibinović - Refleksije grada II

24. oktobar 2022.

Marija Sibinović u svom radu istražuje ideju prostora, njegove fizičke dimenzije, ujedno i prostor kao društveno-antropološku kategoriju u uslovima savremenog urbanog identiteta. Problematizovanje psiholoških mehanizama percepcije kroz optičku slojevitost i višedimenzinalnost autorka ostvaruje sinergijom različitih umetničkih postupaka na liniji tradicionalno-savremeno. Izložba je nastavak istraživanja nastalih u okviru doktorskog umetničkog projekta “Refleksije grada – Principi grafike u funkciji vizuelizacije urbanog prostora”, koji se bavi fenomenima transparentnosti i refleksivnosti u kontekstima arhitekture i umetnosti. Ovi fenomeni u okviru autorskog koncepta i same postavke koja se u dijaloškoj formi prilagođava uslovima izlagačkog prostora naglašeni su upotrebom transparentnih materijala u procesu grafičke štampe, relizovanjem modularnih grafičkih instalacija i live stream video snimka izložbenog prostora. Rad Marije Sibinović sa fokusom na grafiku u višemedijskom stvaralačkom području predstavljen je 2021. u okviru online međunarodnog simpozijuma “Grafika na/iza ivice” na web strani Grafičkog kolektiva.

„Od simulacije transparentnosti fizičkim pojavama stakla, preko ideje otvorenosti u komunikaciji i gradnji, do društva nadzora i kontrole; od proročkog i magijskog refleksivnog, preko vizuelnih efekata i zavodljivosti arhitektonskog stakla, do psiholoških teorija i svesnog (samo)promišljanja: priča o transparentnosti i refleksivnosti može pokriti široki dijapazon ljudskog delanja, mogu se izraziti brojni aspekti jedne civilizacije koja je pomenutim pojavama toliko fascinirana i od kojih je načinila različite, katkad, kontrasne kontekste. (…) Suština grafičkog izraza često je zasnovana na ideji svedenog, pročišćenog i jasnog jezika, bilo da su izabrani motivi mimetičke ili apstraktnije prirode. Ovde je, međutim, sadržaj sama površina obrađena hemijskim postupkom karakterističnim za tehniku duboke štampe, krećući se na tankom području između slikarskog i grafičkog pristupa. Razmatrana je ideja same virtuelne slike koja se formira kombinacijom izvedenog i kao posledica materijala. Strukture na kojima se otisci nalaze stoga predstavljaju oblike intermedijskog iskaza: grafika – slika – skulptura. U sopstvenom shvatanju i praktikovanju grafike, specifične odrednice pronađene su u multipliciranju i transparentnosti štamparskih slojeva prilikom rada u višebojnoj kombinovanoj štampi... Projekat uglavnom čine jednoslojni otisci, a plavo polje je taj jedan sloj, „glavni sloj”, u gradnji vizuelnih senzacija, onaj koji sadrži i omogućava sve druge. (…) Novi aspekti medija i gradova idu u korak sa vremenom. Mogućnosti prenošenja, produkcije i manipulacije informacijom mogu se iskoristiti i umetničkim praksama, ne samo kao puko sredstvo već sa referencama na medijsku ulogu koja oblikuje naš način posmatranja i doživljaj sveta. Polazište grafičkog medija predstavlja i bitnu sponu manuelnog rada sa užurbanim urbanim napretkom; statični, ali varijabilni, otisak poslužio je kao osnova za vizuelizaciju grada, podlogu kretanjima i uodnošavanja simultanih slika. Umnoženi otisci funkcionišu kao prozorska polja modularnog karaktera gradskih pejzaža, time otvarajući i pitanja medijske produkcije i uspostavljanja veza sa gradskim ambijentom.“

M. Sibinović, odlomci iz doktorskog umetničkog projekta

 

Marija Sibinović (1989. Beograd) završila osnovne diplomske 2012. i master studije 2013. godine na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu, u klasi prof. Mirjane Tomašević, modul grafika i knjiga. Doktorirala je na Univerzitetu umetnosti u Beogradu, smer višemedijska umetnost na temu „Refleksije grada – Principi grafike u funkciji vizuelizacije urbanog prostora“, mentor dr umet. Vladimira Milanovića. Učestvovala na oko 50 kolektivnih izložbi, u zemlji i inostranstvu; realizovala osam samostalnih izložbi. Član ULUPUDS-a od 2015. Od 2016. do 2021. bila je angažovana pri nastavi na Fakultetu primenjenih umetnosti.

 

Katalog možete preuzeti ovde


Ljubica Arsić - Piu' tigrata della tigre / Tigrastija od tigra

Ljubica Arsić - Piu' tigrata della tigre / Tigrastija od tigra

07. oktobar 2022.

U petak, 7. oktobra 2022. u 19 časova, predstavljena je knjiga Ljubice Arsić “Piu’ tigrata della tigre / Tigrastija od tigra”, dvojezično izdanje, u Galeriji Grafičkog kolektiva, Dragoslava Jovanovića 11.

O višestruko nagrađivanoj knjizi gospođe Ljubice Arsić Tigrastija od tigra u srpskom izdanju Lagune (nagrade Laza Kostić, Žensko pero, Hit libris), pored književnice, govorila je gospođa Ana Marković, prevodilac, gospodin Leandro Kjareli, počasni konzul Republike Srbije za Regiju Toskana i gospodin Zoran Hamović, direktor izdavačke kuće Clio.

Kroz kreativni projekat u približavanju italijanske i srpske kulture, izbor priča „Più tigrata della tigre / Tigrastija od tigra“ objavljen je u cenjenoj firentinskoj izdavačkoj kući Pozzo di Micene, pod pokroviteljstvom počasnog konzula u Firenci, gospodina Leandra Kjarelija. Po rečima g. Kjarelija, ona je proistekla iz njegove želje i nastojanja da u dvojezičnom izdanju, kako bi se bolje razumelo, predstavi srpsku književnost svojoj Firenci, gradu umetnosti, istovremeno se diveći italijanskom i srpskom, „jezicima različitim a komplementarnim, koji ne razdvajaju već ujedinjuju univerzalnost pisane reči.“

U predgovoru za knjigu g. Kjareli navodi da izbor ove autorke nije slučajan, jer se gospođa Ljubica Arsić, jedna od najznačajnijih predstavnica savremene srpske književnosti, bavi na umetnički originalan način univerzalnom sudbinom žena u jednom moćnom muškom svetu opisanom kroz ljubav, žensku ranjivost, porodične odnose sa važnim mestom žene u njima.

Iskazujući veliko zadovoljstvo u susretu sa srpskom književnošću i prilici da se knjiga Ljubice Arsić predstavi na italijanskoj književnoj sceni, gospođa Marija Lujza Orlandini u svom uvodu ističe da je reč „o pričama koje iznenađujuće protežu pipke osećanja, uspevaju da dotaknu dušu i umeju da očaraju nezaboravnom snagom i neslućenim istinama.“

Nakon Beograda, knjiga će biti predstavljena i italijanskoj publici u Rimu i u Firenci.

 

Ljubica Arsić

Rođena u Beogradu. Diplomirala je književnost na beogradskom Filološkom fakultetu.
Romani: Čuvari kazačke ivice, Ikona, Mango, Rajska vrata, Četiri kiše.
Zbirke priča: Prst u meso, Cipele buvine boje, Barutana, Zona sumraka, Samo za zavodnice, Tigrastija od tigra, Maco, da l’ me voliš, All Inclusive.
Autorka je i knjige Ljubica Arsić, u ediciji mapiranja pisaca, Jedan prema jedan.
Knjiga eseja: Pročitano sa usana
Sastavila je mnogobrojne antologije: Na brzaka, Frrrrr, Klinci od dva metra, Divlji eros, Tanjir pun reči, Život je uvek u pravu, Riba, patka, vodozemac, Zov daljine...
Nagrade: stipendija Borislav Pekić i nagrada Isidorinim stazama za roman Ikona, Pro-femina nagrada Biljana Jovanović za priče Cipele buvine boje, Laza Kostić, Hit Libris i nagrada Žensko pero za priče Tigrastija od tigra, Andrićeva nagrada za priče Maco, da l’ me voliš, nagrada Stevan Sremac za roman Rajska vrata, četiri nagrade Jevrejskih opština za doprinos jevrejskoj kulturi.

 

Ana Marković

Rođena u Beogradu. Diplomirala je italijanski jezik i književnost na Filološkom fakultetu Beogradskog univerziteta, na kom je radila kao asistent za italijansku modernu književnost. Radi kao prevodilac u Ambasadi Republike Srbije u Rimu. Uredila je i prevela zbirku Savremena brazilska priča, kao i brojne knjige sa portugalskog i italijanskog na srpski jezik.

 


Nevenka Stojsavljević

Nevenka Stojsavljević

26. septembar 2022.

…Tajna umetničkog govora Stojsavljevićeve otkriva se upravo kroz njen grafizam: potez nesputane ruke i spontano nastali zarezi, tačke, mrlje šifriraju oslobođenu ekspresiju. Takvim beleženjem Nevenka Stojsavljević nastoji da svetlosno organizuje sliku. Svetlost je, dakle, osnovni konstitutivni činilac autorovog likovnog jezika, ujedno i govora, jer od njene organizacije zavisi poetski iskaz ovih radova…

A. Đurić, uvodni tekst u katalogu izložbe u Likovnoj galeriji Kulturnog centra Beograd (7-20. decembar 1992.)

 

… Na prvoj samostalnoj izložbi (1979) predstavila je zgusnutu sliku u savremenom urbanom ambijentu preko mnoštva ikoničkih paradigmatskih podataka: slično nadrealističkom postupku slobodnog kolažiranja, sklapanja i preklapanja predmeta, likova, reklamnih tekstova i znakova, uz korišćenje fotografskih predložaka. Deset godina kasnije, prizori, kao isečci arhitektonskih ambijenata, obogaćeni su raznim grafičkim strukturama – ritmovanjem horizontalnih i vertikalnih, svetlih i tamnih šrafura, pravilnim i nepravilnim oblicima, saćastim i ameboidnim partijama. Sve to najčešće je „presečeno“ dijagonalnom formom koja spaja i razdvaja, dinamizuje i produbljuje prostor. U isto vreme, umetnica se oslobađa potrebe da svoju grafičku igru „smesti“ u neki konkretniji ambijent. Upušta se u građenje crno-belih struktura koje su emancipovane od viđenog i koje predstavljaju grafičko ritmovanje – plastičko oslobađanje. Ubrzo su grafičke predstave viđenih gradskih ambijenata zamenjene grafičkim predstavama viđenih ili naslućujućih fenomena iz prirode i doživljenih emocija. Unutrar kružno, kvadratno ili nepravilno omeđenih prostora – tokovi istosmernog linearizma, najčešće zgusnutog na obrubima i sve razređenijeg ka sredini, sugerišu jedno živo, dinamično tektonsko ili biološko događanje – u utrobi zemlje, u kosmosu, u ćeliji nekog organizma. […] Definitivno se opredelila za likovni postupak u kome se odriče viđenog i doživljenog ali takve činjenice prevodi u potpuno autonoman plastički ritam. […] Od druge polovine devedesetih, umetnica dočarava, plastički raznovrsno, intenzivno KRETANJE unutar grafičke ploče i upućuje na talasanje, treperenje, vibriranje, pulsiranje, isijavanje, svetlucanje u PROSTORU PRIRODE. […] U variranju srodnih, ali ne istovetnih, grafičkih činilaca i suženim registrom na crno-bele odnose, uz razne vrednosti sive, ona demonstrira krajnje istančanu likovnu senzibilnost i poetsku sugestivnost. […] To je pročišćen rečnik iluzija kojim dosledno sprovodi strukturalne principe svesna optičkih efekata i dovodi u zabunu našu percepciju, provocira naše poetske odgovore. U jednom antologijskom pregledu situirala sam Nevenkinu umetnost u novi pokret apstraktnog imažizma koji u sebi sadrži iskustva sistemskog slikarstva, optičke umetnosti, pa i konstruktivizma, pri čemu manuelnošću postupka ostavlja neposredan lični pečat i na matrici otiskuje sopstvenu senzualnost.

Na samom kraju prošlog i prvih godina ovog veka, nastao je ciklus grafika i crteža u kojem sistemi „trakastih“ kompozicija, bez početka i kraja, nalik segmentima lavirintskog motiva, pokazuju težnju za daljim svođenjem likovnih sredstava. Izazov je da krajnje sofisticiranim postupkom izrazi najdelikatniju plastičku materijalizaciju Prostora i Svetlosti. […] Osnovni poetski značaj ova dela nose u materijalizaciji: trake od srebrnog pastela naknadno su obogaćene i oduhovljene promišljenim i skoncentrisanim sistemom šrafiranja srebrnom olovkom, čime se, unutar omeđenih tokova, postiže kretanje, strujanje, vibriranje i svetlucanje. Tako geometrijski prostor postaje kosmički prostor u kojem svetlost pigmenta donosi utisak sakralnosti. Delo je dobilo AURU…

Lj. Slijepčević, uvodni tekst u katalogu izložbe u Kulturnom centru Beograd (8-29. novembar 2006)

 

Nevenka Stojsavljević (1953. Velika Popina) biografija

Diplomirala je 1977. na Akademiji primenjenih umetnosti u Beogradu, klasa prof. Božidara Džmerkovića, a magistrirala je 1980. na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, klasa prof. Boška Karanovića. Od 1979. izlagala je samostalno i na kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Beograd, Oslo, Tokijo, Galicija, Prag...).

Nagrade/izbor: Zlatna igla na Međunarodnom bijenalu grafike Suva igla, Užice, 1995; Zlatna igla ULUS-a, 1996.

Profesor na Višoj školi likovnih i primenjenih umetnosti u Beogradu.

 

Katalog možete preuzeti ovde


Marija Grahovac Karan - Poligon putovanja – Evokativne sile #3

Marija Grahovac Karan - Poligon putovanja – Evokativne sile #3

07. septembar - 23. septembar 2022.

Delovanje vizuelne umetnice Marije Grahovac Karan na savremenoj sceni ulazi u treću deceniju, a svoju prvu samostalnu izložbu u Grafičkom kolektivu pod nazivom “O ljubavi” priredila je 2006, predstavljajući ciklus stilizovanih figurativnih narativa ekspresivnog kolorita. Interakcija tela i odnosa muškog i ženskog principa, problemski okvir ranih radova, kasnije je apstrahovan u svojevrsnoj likovnoj projekciji datih relacija na nivou mikrosveta. Tako je izložbom “Colour Force” u Grafičkom kolektivu 2011. ova autorka u grafičkom prikazu sublimovala manifestacije univerzalnih kosmičkih sila kroz simetrične i hromatski intenzivne kompozicije koje ilustruju zgusnut energetski naboj atomskih čestica. Razvijajući dalje svoj poetski diskurs, Marija Grahovac Karan redukuje ortografiju likovnog znaka do nivoa linearnog ritmičkog grafizma, dok kompoziciona rešenja usložnjava varijabilnim matricama, suptilnim tonskim modelovanjem, postupkom ponavljanja sa malim razlikama u odnosima i kretanju u smeru konstrukcija/dekonstrukcija, nastajanje/nestajanje. Otvorenost ka drugim medijskim sferama i tehničkim mogućnostima - upotreba nestandardnih materijala umesto papira, osvajanje treće dimenzije preklapanjem fragmenata štampanih ploha, adaptibilnost i dijalog in situ sa galerijskim i javnim prostorom - u radu umetnice ukazuje na slobodno kretanje van graničnih područja tradicionalne grafike dovodeći je u stvaralačku vezu sa umetničkim objektom i ambijentom.

Fokus koji je Marija Grahovac Karan nastavila svojim ispitivanjem javne slike iz ranijih izložbenih tema useljava se u to prizemlje dugih staklenih izloga i prvog sprata galerije koja sudeluje kao prostorni medium. Njen slikovit redosled situacione energetske i smisaoni slike reflektuje grad, postavljen, repriziran i grafički vizuelno ugrađen kao autorizovan identitet fizičkog prostora sa obnovljenim dejstvom. Principi umnožavanja slike, ponegde su nalik urbanom planiranju i pouzdanom 3D dočaravanju mesta, neretko nauštrb različitosti. Logika funkcija zgrade stiče galerijskim rasponom naglašavanje drukčijih susreta. Profil gradacije otisnute na grafičkom listu ili sada na velikim površinama prozorskih 'staklenih' zidova je enigma iskustvenog putovanja. Poznati prodori likovne kompozicije, zidne i viseće geometrijske mase pre više od pola veka, bilo kod Daniela Burena ili Sola Lewitta utrle su put vizuelnoj putanji ritma, kontrasta i linija koje prestaju da budu odrednice fizičkih kretnji. U beogradskom složenom socijalnom statusu, iščekivanje i druge pometnje čine da se kolektivne egzistencije i lični, neretko zapostavljeni umetnički osećaji prepuštaju ustaljenim obrascima. Likovni ansambl umnožavanja i otiskivanja Marije Grahovac Karan otvara se van jednostavne planimetrije. Umanjeni moduli na stolovima ciljaju na čulo ukusa, pa su izvedeni i jestivi trouglovi, dati fizički unutar monade = izložbenog mesta ostavljeni na trpezi. Za razliku od sličnih futurističkih gozbi i montaža u istoriji, ovakva likovna ponuda odgovara svedenosti našeg paradoksalnog doba.“ Nikola Šuica, istoričar umetnosti (iz predgovora kataloga)

Marija Grahovac Karan (1978. Beograd) diplomirala je na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu, smer Grafika i knjiga, magistrirala je i doktorirala na istom Fakultetu na Odseku grafika. Grafike, dizajn knjige i ilustracije izlagala je na 16 samostalnih izložbi i učestvovala je na preko 100 kolektivnih izložbi u zemlji i inostranstvu (Švajcarska, Koreja, Mađarska, Bugarska, Rumunija, Urugvaj, Poljska, Rusija i druge). Dobitnica je tri nacionalne i četiri internacionalne ugledne nagrade za grafiku, ilustraciju i ex libris knjige. Predaje na Visokoj školi likovnih i primenjenih umetnosti strukovnih studija u Beogradu.

 

Katalog možete preuzeti ovde


Grafički kolektiv - Tradicija za budućnost

Grafički kolektiv - Tradicija za budućnost

30. jun 2022.

U četvrtak, 30. juna u 20 sati, svečano je otvorena nova Galerija Grafičkog kolektiva. Tim povodom otvorena je Majska izložba grafike i dodeljena nagrada Veliki pečat. Izložbu je svečano otvorio gospodin Radovan Jokić, pomoćnik ministra kulture u Vladi Republike Srbije. Publici su se obratili Ljiljana Ćinkul, kustos galerije, prof. Branimir Karanović, predsednik Upravnog odbora Grafičkog kolektiva, Vladimir Milanović, predsednik žirija za dodelu nagrade Veliki pečat i Nikola Radosavljević, laureat nagrade za 2022. godinu. Program je vodila Tamara Vučenović.

Prva Majska izložba grafike otvorena je 1952. godine (28 izlagača), u Galeriji na Obilićevom vencu 27, a ovogodišnja, posle 70 godina, u novoj Galeriji Grafičkog kolektiva, na adresi Dragoslava Jovanovića 11. U svojoj dugoj istoriji izložba svojom koncepcijom predstavlja vitalnog čuvara ognjišta umetničke grafike u nacionalnim okvirima.

Nakon četiri godine realizovanja izlagačkih i virtuelnih projekata u uslovima nomadsko-pandemijskog života kao Galerija u pokretu, Grafički kolektiv danas u svom novom Domu, reprezentativnom prostoru (350m2) u srcu grada, Majskom izložbom grafike obeležava početak nove/druge faze vidljivog profesionalnog delovanja i u osnaženom izdanju nastavlja kontinuitet kulturne misije afirmisanja vizuelnih umetnosti sa novim programskim konceptom, stvaralačkom energijom i elanom. Obiman poduhvat investicionog održavanja galerijskog prostora omogućen je zahvaljujući podršci Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije, a u međuvremenu, prostoru od Restitucije do Nove Galerije, Grafički kolektiv ima podršku velikog broja umetnika, prijatelja, publike, medija, kolega i ustanova.

„Grafički kolektiv je kulturna i moralna nacionalna baština i svojim delom predstavlja tradiciju za 21. vek, ili rečnikom današnjice, svojevrsni umetnički brend. Poznata Umetnica je insistirala da umetnik mora biti Lep, a danas, u post/kovidnom vremenu, i da umetnik mora biti Zdrav, a iz galerijske prakse sledi iskustveno da umetnik mora da ima i svoj Dom... Ova izložba je tokom decenija menjala svoje ime ali ne i suštinu, jer afirmacija i podsticanje grafičkog stvaralaštva, promovisanje najnovije produkcije i održavanje kreativne tenzije su i danas njene osnovne formule...

Tokom sedam decenija, od 1952. do danas, ovaj ustaljeni godišnji pregled grafičke produkcije je mesto najave i prohodnosti ideja za generacije umetnika koji stasavaju i svoje prve radove promovišu upravo na majskim izložbama grafike. Izabranim delima pozicioniraju se i najavljuju nove stvaralačke refleksije, promovišu se pojedinci jakih kreativnih impulsa, a moguće je i hronološki prati liniju pojedinih stvaralačkih opusa. U isto vreme, izložba je i svedočanstvo o kontinuitetu beogradske grafičke škole u kojoj se različite autorske pozicije dodiruju, nadovezuju, preklapaju, a povremeno hrabrije konfrontiraju i/ili provociraju ustaljene sheme i shvatanja.

Istoriju pišu umetnici u svom matičnom Domu, sada i na novoj adresi sa imenom Dragoslava Jovanovića (1886–1939). Ovaj pravnički ekspert, bio je rektor beogradskog Univerziteta (1936–39), a njegov sin Bogoljub Boba Jovanović (1924–2021), jedan je od korifeja likovne scene druge polovine 20. veka u Srbiji. Posle prve izložbe u Grafičkom kolektivu 1953, Jovanović je ponovo izlagao u istoj galeriji 2006. godine, po povratku iz Njujorka. Nagradom „Stojan Ćelić“ 2014, kao i izložbom i monografijom u Muzeju Cepter 2016. godine, istorizovana je Jovanovićeva stvaralačka osobenost kao i dozirana prisutnost na likovnoj sceni. Sudbinski dodiri istorije i umetnosti.“ Iz teksta Ljiljane Ćinkul

Na svečanosti je dodeljena nagrada Veliki pečat za 2022. godinu kao i diplome prethodnim laureatima ovog relevantnog priznanja. Ovo relevantno priznanje ustanovljeno je 1963. godine na Majskoj izložbi grafika. Žiri za nagradu Veliki pečat 2022: Jelena Jocić, grafičarka, laureatkinja Velikog pečata 2021. godine, Sava Ristović, istoričar umetnosti i Vladimir Milanović, grafičar, sastao se u utorak, 28. juna u 14 časova.
Žiri je pre svega izrazio izuzetno zadovoljstvo što je Grafički kolektiv dobio novi izlagački prostor. Galerija Grafičkog kolektiva decenijama je bila drugi dom generacijama grafičara od kojih su neki predstavili svoje radove i na ovoj izložbi. Žiri je uveren da će se tradicija nastaviti u novom prostoru koji će i mlade generacije prepoznati kao svoj drugi dom, a nada je opravdana njihovim učešćem na ovoj izložbi.
Žiri je uzeo u obzir sve predstavljene radove na Majskoj izložbi i iskazuje mišljenje o visokom kvalitetu predstavljenih otisaka.

Nagrada Veliki pečat za 2022. godinu jednoglasno je dodeljena Nikoli Radosavljeviću za rad "Roof Studies / Safe from Harm", iz 2022. godine u tehnici linoreza.

 

Obrazloženje žirija

Nikola Radosavljević je istaknuti predstavnik svoje generacije sa iskustvom detinjstva iz 90-ih godina i životom u duhu vremena velikih ubrzanja i još dramatičnijih promena - inflacije, rate, bede, straha. Radosavljevićev personalni habitus, darovitost i energija, entuzijazam i mladost, čine motivacioni kompleks veština njegovog impulsivnog aktivizma i gorljivog stanja stalne produkcije. Naime, tokom nepune decenije delovanja, ispitujući sopstveni identitet, ostvario je upadljivo prisustvo na umetničkoj sceni realizacijući brojne autorske projekte. Knjige umetnika i novomedijske grafičke prakse ukazuju na autorove afinitete i iskrenu veru u moć promena, a geslo što dalje od klišea, autor svojim radom nastoji da afirmiše. Može se reći da je stvaralaštvo za ovog autora izazovna interpretacija sada i ovde vidljiva u nizu ulančanih akcija koje se prelivaju iz jedne u drugu, što je tipično za diskurs nove razuđene umetničke prakse.

Rad Nikole Radosavljevića izdvaja se svojim jakim konceptom utkanim u grafički medij, repeticijom motiva afirmiše balans idejnog i manuelnog. Linorez "Roof studies / Safe from Harm" (Studije krova – Bezbedan od povreda) grafika-objekat, već svojim naslovom u sebi kondenzuje elemente sopstvenog privatno-emotivnog diskursa sa poentom tematizacije uloge pojedinca na istoriju kolektiva. Linorez je velikih dinemzija – 200 x 96 cm, inteligentno relizovana kompozicija od 50 istih kvadratnih mikronarativa; svojevrsna slagalica postaje razvijena sofisticirana matrica vizuelnih senzacija u kojima dejstvo zasićene crvene svojim impulsima tonira vibrantna emotivna stanja. U svom aktivizmu Nikola Radosavljević traga za autentičnim svedočanstvom o vremenu referišući svojim projektima i njihovim fragmentarnim kodovima na obrasce ponašanja između realnog i virtuelnog, u mogućem balansu porodičnog i društvenog, pojedinačnog i kolektivnog nasleđa. Nagrada Veliki pečat je jedan od belega na putu autorove individuacije.